Menu

نقص فنی خودرو در تصادفات باید ریشه‌یابی شود



به گزارش «باکس گذر»، لنت‏ ترمز قطعه‏ای به‏ ظاهر ساده اما مافوق ایمنی در خودرو است. برخی مالکان هنگام خرید لنت‏ترمز در بازار به هرچیزی اعم‏از قیمت و برند و.. قطعه دقت می‏کنند، اما توجهی به کیفیت  آن‌ها ندارند. البته کیفیت لنت‏ترمز را نمی‏توان هنگام خرید تشخیص داد. در یک‏سال گذشته بسیاری از مالکان برای خرید این قطعه و استفاده از آن با مشکل روبه‌رو شده‏اند. به نظر برخی مشتریان کاهش کیفیت لنت‌ترمز سبب ایجاد عدم‌اطمینان هنگام ترمزگیری می‏شود. از سال گذشته تاکنون بازار لنت‌ترمز درکشور به‏دلیل عدم واردات، نوسان نرخ ارز و تحریم‏ها دچار مشکلات بسیاری شده است.

برای بررسی معضلات این بازار و نگاهی دقیق‏تر به روند تولید، بازار و کیفیت لنت‏ ترمز با محمد محمدی‏ دوستدار، نایب‏ رئیس هیات‏ مدیره شرکت «تجارت پیشگان یاسین» گفت ‏وگویی انجام دادیم که بخشی از آن‏را در ادامه مرور می‏کنیم.

 

شما از سال 81 فعالیت خود را با هدف ساماندهی بازار شروع کردید. فعالیت شرکت شما چیست؟

ورود ما به واردات با لنت‌کلاچ آغاز شد. البته من تولیدکننده کلاچ بودم و در زمینه لنت‌کلاچ نیز مشکلاتی وجود داشت. لنت‌کلاچ را برای صنعت خودرو و لنت‏کوب‏ها وارد می‏کردیم. اما به مرور اقدام به واردات تامین و لنت‌ترمز کردیم. در آن زمان متوجه شدیم تنها یک شرکت، تامین‏کننده لنت‏ترمز برای محصولات ایران‏خودرو است. ما به سختی توانستیم تاییدیه‏های لازم را بگیریم و به‏عنوان دومین تامین‌کننده لنت ترمز با گروه صنعتی ایران‏خودرو همکاری کنیم. بحث ساماندهی که مطرح کردیم، در‏خصوص لنت‏های کلاچ بوده است. مهم‌ترین قطعه مصرفی کیت‌کلاچ، لنت بوده که باعث رونق صنف لنت‏کوبان و تعمیرکاران کلاچ شده است.

 

محصولات شما به چه خودروهایی اختصاص دارد و چرا در این سبد برای خانواده کیا و هیوندای لنت ‏ترمز ندارید؟

ما در ابتدا برحسب شغل خانوادگی و شرکا برای خودروهای سنگین، لنت‌ترمز و کلاچ را تامین می‏کردیم. بعداز آن برای محصولات ایران‏خودرو و سایپا به‏دلیل صرفه اقتصادی اقدام به تامین لنت‏های ترمز کردیم. تامین‏کننده ما نیز برای محصولات فرانسوی تولیدات فراوانی داشت که موردتایید آنان بود و به این ترتیب تامین‏کننده خانواده پژو، رنو و سیتروئن شدیم. اما بعداز آن سراغ خودروهای تیراژ پایین و خودروهای وارداتی رفتیم.  در بحث کیا و هیوندای چون شرکت‏های خودشان تامین‏کننده بودند، ما در ظرفیت کم و پایین اقدام به واردات محصولات این خودروها کردیم. البته جلسه‏هایی در مورد لنت‏ترمز با شرکت‏های آسان‏موتور و اطلس‏خودرو برای تامین این قطعه داشته‏ایم. اما باید بگویم هیچگاه در بازار با عدم تامین مواجه نشدیم. ازآنجاکه ما نیاز خودروساز را تامین می‏کنیم باید در انبار قطعات دپو داشته باشیم. قطعات سفارش‏گذاری ما اکنون وارد شده‏اند اما به‏دلیل مشکلات گمرکی هنوز ترخیص نشده‌اند.

 

چرا برای عرضه لنت‌ترمز تضمین کیفیت وجود ندارد؟

به‏طور‏کلی قطعات مصرفی و خصوصا وارداتی را کسی تضمین نمی‏کند. قطعات مصرفی نیز دارای تضمین بسیار کوتاه معمولا یک تا 3‌هزار کیلومتر هستند. البته به‌دلیل همکاری با ایران‏خودرو تضمین داریم. حتی تا سه‏سال کمپانی خودروساز این ضمانت را نگه می‌دارد و اگر قطعه‌ای مرجوع شود، ما را جریمه می‏کنند. به‏ همین دلیل ما بخش خدمات پس‏از‏فروش را در شرکت راه‏اندازی کردیم. ازآنجاکه به‌صورت تخصصی روی لنت‌ترمز کار می‏کنیم، علت احداث واحد خدمات پس از فروش برای بهبود شرایط کاری و کیفی محصولاتمان موثر بوده است.

هرزمان که مرجوعی باشد، واحد خدمات پس از فروش به آن رسیدگی خواهد کرد. چندی پیش به‌دلایل فنی دو محصول دنا و رانا با مشکل ایجاد سروصدا در چرخ عقب هنگام ترمزگیری مواجه شدند. پس از مرتفع‏سازی آن تنها لنتی که توانست این معضل را حل کند، محصول ما بود. اکنون نیز برای لنت‏های عقب دنا و رانا از محصول ما استفاده می‏شود.

 

نسبت‏به یک‌سال گذشته 70درصد افزایش قیمت لنت در بازار وجود داشته است، دلیل این امر چیست؟

یکی از مهم‏ترین دلایل را می‏توان نبود عرضه و میزان   تقاضای زیاد عنوان کرد. به‏عنوان مثال برای خودرویی مانند اسپورتیج یک دست لنت را 180 هزار تومان می‏فروشیم اما در بازار تا یک‏میلیون و 200 هزارتومان فروخته می‏شود. این امر به‌دلیل کمبود عرضه این قطعه و بالا بودن تقاضاست. در این خصوص به سازمان حمایت حقوق مصرف‏کنندگان این مورد را اعلام کردم و خواستار پیگیری شدم. همچنین باید گفت  شرکت‏های بازرگانی مانند ما به‌دلیل نوسان نرخ ارز، دچار افزایش قیمت ناگهانی شدند. اما تولیدکنندگان به تدریج با بالارفتن نرخ مواجه شده‌اند اما اکنون قیمت‏های واردکننده و تولید‏کننده به یک اندازه رشد داشته است. می‏توان گفت به‌طور میانگین بیش‌از 50‌درصد افزایش قیمت لنت‌ترمز در بازار در یک‏سال گذشته وجود داشته است.

 

 شما چه تعداد نمایندگی در کشور دارید؟

در تهران 4 نمایندگی و در هر استان یک یا چند نمایندگی وجود دارد. نماینده‏های ما به‏عنوان خدمات پس از فروش نیز فعالیت می‏کنند، تخصص آن‏ها لنت‌کلاچ و ترمز است و فقط فروشنده نیستند. سعی کردیم با شعار ایمنی در تمام راه‏ها اجناسی را به بازار عرضه کنیم که کیفیت بالایی داشته باشند.

 

 علت بحران ایجادشده در بازار لنت‌ترمز چیست؟

این بحران در بازار لنت‌ترمز به دو دلیل کمی(تعدادی) و کیفی به‌وجود آمده است که هریک از آن‏ها را به اختصار بررسی می‏کنیم. در بحث تعدادی، به‏دلیل نبود آمار درباره مصرف لنت‌ترمز در بازار و سطح کشور و همچنین نداشتن اطلاعات دقیق در این امر ازسوی مسئولان سیاست‏گذار، واردکنندگان و سایر ارگان‌ها دستورالعمل اشتباهی در فروردین و اردیبهشت سال 97 مبنی‏بر عدم واردات قطعات تولید داخل اتخاذ شد. این تصمیم درحالی بود که ظرفیت‏های کمی و کیفی تولید داخل در نظر گرفته نشده بود. همگام با این مساله تولیدکنندگان بیان کردند توانایی تامین نیاز بازار داخل را دارند. همزمان نیز ما از طریق وزارت صمت، اتحادیه و سازمان حمایت مصرف‏کنندگان اعلام کردیم اگر چنین تصمیمی داشتید، باید از پیش اعلام می‏کردید. ما بازرگان هستیم و طی سال‏های متمادی نظر شرکای خود را جلب کردیم و این تصمیم ناگهانی به اعتبار ما خدشه وارد می‏کند. ازسویی انتقال ارز با مشکل مواجه شده بود و ما هم بدهی‏های فراوانی به شرکای خارجی خود داشتیم. فعالیت‏های بازرگانی ما به‏نوعی سرمایه‏گذاری خارجی بود، زیرا کالا را از تامین‏کننده دریافت می‏کردیم و 4ماه بعد که آن را در بازار می‏فروختیم، پول را انتقال می‏دادیم، در این حالت سرمایه ملی درگیر این مساله نبود.

تمام این مشکلات که به‏واسطه عدم واردات انجام شد، منجربه خدشه‌دار شدن اعتماد طرف خارجی به ما و همچنین عدم اجرای تعهداتمان بود. ما تامین‏کننده OEM و خط‌تولید گروه صنعتی ایران‏خودرو بودیم، به‏همین‏دلیل اجرای تصمیم مذکور مشکلات فراوانی را برای ما ایجاد کرد. در بحث دوم کیفی، نبود آمار مصرف سبب شد بسیاری از فعالان این صنعت به انبارها رجوع کنند. بنابراین کالاهای بی‌کیفیتی که از قبل تولید، وارد و دپو شده بودند، به چرخه مصرف آمدند. متاسفانه هیچگاه آمار تصادفات و مشکلاتی که بعد از چنین تصمیم‏‌گیری‏هایی اتفاق می‏افتند، اعلام نمی‏شود. اما بازار و مصرف‏کنندگان مشکلات ناشی‏از این تصمیم را حس می‏کردند.  با این وجود از وزارت صمت و اتحادیه‏ خواستیم بگویند اگر ما واردات لنت را انجام ندهیم، چه مقدار تولید برای پاسخگویی به نیاز بازار وجود دارد و میزان مصرف چقدر است؟ به‌کمک دوستانمان در بخش واردات، تیمی را تشکیل و شروع به جمع‏آوری اطلاعات و داده‏های محیطی از بخش‏های مختلف کردیم. تحلیل داده‏ها از میزان مصرف سوخت(بنزین و گازوئیل) در کشور بود براساس مصرف سوخت خودرو در هر یک‌صدکیلومتر(میانگین مصرف سوخت در هر 100کیلومتر 10لیتر) و براساس تعویض لنت‌ترمز در 15 تا 20‌هزارکیلومتر توانستیم با درصدی خطا میزان مصرف لنت را به‌دست آوردیم. ازسوی‌دیگر گزارش‏هایی از اداره راهداری و سازمان حمل‏و‏نقل دریافت کردیم. براساس این گزارش‏ها و آمار تولید اسمی 75کارخانه تولید لنت‌ترمز که مجوز فعالیت از وزارت صمت دارند، با گزارش‏های خود مقایسه کردیم. نتیجه بررسی‏ها نشان داد اگر تولیدکنندگان با تمام ظرفیت اسمی خود فعالیت کنند، می‏توانند 40 تا 45درصد نیاز بازار را تامین کنند. البته باید گفت هم‏اکنون 25 تا 35درصد از 75تولیدکننده لنت‌ترمز مشغول به فعالیت هستند و مابقی به‏دلایل مختلف تعطیل شده‏اند. برای تکمیل تحقیقات خود آمار واردات لنت‌ترمز را از کمرگات کشور دریافت کردیم که نشان داد کمتر از 10درصد سهم واردات است. اینجا ما با چالش 40درصدی مواجه شدیم، درحقیقت مشخص نیست 40درصد نیاز بازار از کجا و به چه‌وسیله‏ای تامین می‏شود. تلاش‏ ما این بود تصمیمات و سیاست‏گذاری بازار براساس داده‌ها و اطلاعات باشد. درنهایت تلاش ما منجربه دریافت مجوز محدود واردات لنت‌ترمز شد. هرچند باید اشاره کرد در همان ماه اول مجوز واردات لنت‌کلاچ داده شد، زیرا خط‌تولید خودروسازان با مشکل روبه‌رو شده بود. مجوز واردات لنت برای افرادی بود که دارای کارت بازارگانی و سابقه طولانی در این صنف هستند.

 

 خلأ 40درصدی بازار لنت‌ترمز چگونه تامین می‏شود؟ آیا می‏توان گفت تامین این خلأ توسط قطعات زیرپله‏ای و قاچاق است؟

در بحث قاچاق باید گفت دو شیوه سیستمی و غیرسیستمی وجود دارد. لنت‌ترمز اگر به‌صورت چمدانی یا کولبری به کشور قاچاق شود، قطعا صرفه اقتصادی ندارد. شاید در خودروهای مدل بالا مانند مرسدس‏بنز، ب‏ام‏و و… سود چنددرصدی داشته باشد، اما به‏دلیل وزن زیاد و حجم لنت برای خودروهای پرتیراژ ممکن نیست. ازاین‏رو ما احتمال می‏دهیم اگر قاچاق لنت باشد، به صورت کانتینر  انجام می‏شود. هرچند با قوانین کمرگی که وضع شده است، به‏زودی شاهد حل این مشکل خواهیم بود. اصطلاح زیرپله‏ای کاملا صحیح بوده، زیرا لنت‌ترمز قطعه‏ای است که به‏راحتی می‏توان با یک دستگاه پرس و داشتن قالب‏ آن را تولید کرد. متاسفانه اکنون در بازار شغل کاذبی ایجاد شده است و آن اینکه لنت‏های ترمز کارکرده را خریداری می‏کنند. درگذشته نه‏چندان دور به‌عنوان ضایعات فلزی کیلویی 500‌تومان خریدوفروش می‏شد. اما اکنون دستی 18هزارتومان معامله می‏شود. زمانی‌که افراد سودجو این لنت‏ها را خریداری می‏کنند، با تمیزکردن آن، کامپوزیت لنت را به کمک چسب قطره‏ای روی سطح آن نصب کرده، محصول بی‏کیفیت فاقداستاندارد را در بسته‏بندی‏های شکیل قرار داده و به بازار عرضه می‏کنند. عرضه این محصول به بازار مستقیما سبب کاهش ایمنی و تهدید جان سرنشینان می‏شود.

 

 آیا راهی برای شناسایی کیفیت لنت‌ترمز هنگام خرید برای مشتری وجود دارد؟

خیر، هیچ ابزار و روش کاربردی وجود ندارد که خریدار هنگام تهیه این قطعه از بازار به کمک آن، کیفیت لنت را تشخیص دهد. مگر این که لنت‌ترمز تست یا هنگام استفاده در خودرو براساس کاهش قدرت ترمز و تولید صدا متوجه کیفیت آن شود. کیفیت لنت ترمز فقط در آزمایشگاه‏ تخصصی مشخص می‏شود. علت بسیاری از تصادفات را عدم توجه راننده و رعایت نکردن فاصله ایمنی اعلام می‌کنند اما زمان رخداد تصادف نمی‌گویند لنت‌ترمز قادر به کاهش سرعت یا توقف خودرو نبوده بلکه گفته می‏شود به دلیل عدم توانایی راننده حادثه رخ داده است. سیستم ترمز خودروها از نوع اصطکاکی است. ترمز با ایجاد اصطکاک بین لنت‏ها و قطعات متحرک دوار چرخ، انرژی جنبشی را به انرژی حرارتی تبدیل و سبب کاهش سرعت یا توقف خودرو می‏شود. این اصطکاک به حدی گرما تولید می‏کند که اگر کیفیت لنت مناسب نباشد، قدرت ترمزگیری کاهش می‌یابد که نتیجه آن فاجعه خواهد بود.

 

 پس می‏توان گفت عامل اصلی برخی تصادفات، بی‌کیفیت بودن لنت‏ ترمز است؟

در تمام دنیا زمانی که تصادفی رخ می‏دهد، کارشناس تصادف علت آن را بررسی و بیان می‏کند که به‌دلیل خطای انسانی یا نقص‌فنی و.. رخ داده است. اگر خودرو به‏‌دلیل نقص‌فنی دچار مشکل شده باشد، آن را ریشه‏یابی می‏کنند. چنین کارشناس‏های در راهنمایی رانندگی وجود دارند. حدود 10سال پیش فشار شرکت‏های بیمه‏ای موجب شد راهنمایی‌ورانندگی به‌دنبال ریشه‏یابی علل تصادف برود. اما با گذشت چهار یا پنچ پرونده، این موضوع متوقف و تنها به انحراف مسیر، عدم دقت به مسیر حرکتی و.. بسنده شد.

در آن زمان دو پرونده که مربوط به لنت‌ترمز بود، بسیار سروصدا کرد. شرکت‏های بیمه‏ای می‏توانند مدعی خسارت از خودروساز یا قطعه‏ساز به‏دلیل کاهش کیفیت قطعه و ایجاد شرایط تصادفات شوند. همان‏طور که پیش‏تر توضیح دادم، قطعا کیفیت لنت ترمز در مواردی از تصادفات دخیل است.

 

 آیا  درست است  لنت‏های ترمز هنگام ورود به کشور باید تست و توسط استاندارد بررسی شوند؟

برای پاسخ به این سوال باید گفت استاندارد قطعات به اختیاری یا اجباری بودن تقسیم می‏شود. لنت‏ترمز جزو قطعاتی است که استاندارد آن اجباری بوده و باید صددرصد تست شود. متاسفانه استاندارد ملی ایران، در مورد لنت‌ترمز وجود د‏ارد. درسال‏های اخیر تلاش‏های درراستای بهبود استاندارد ملی لنت‏های وسایل نقلیه انجام شده است.

آسان‏ترین نوع استاندارد برای دریافت، استاندارد بین‏المللی است. به هرمیزان که حوزه دربرگیرنده استاندارد کوچک‏تر باشد، سختگیری آن بیشتر می‏شود. به‌عنوان‌مثال استانداردهای منطقه‏ای، کارخانه‏ای از استانداردهای بین‏المللی سختگیرانه‏تر است. مثلا استانداردی که پژو در لنت‌ترمز برای محصولاتش دارد، بسیار سختگیرانه‌تر از استاندارد بین‌المللی است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *